Do là thành phố của nhiều thành phần cư dân khác nhau và mỗi miền mang đến đây một chút "nỗi nhớ quê hương" nên ở Ðà Lạt có sự hội tụ của nhiều món ăn khác nhau, nhất là các món ăn dân dã. Nhưng rõ nhất là các món ăn của 2 miền rõ rệt : miền bắc và miền trung với những món như cơm tấm, canh cua rau đa, canh cua rau mồng tơi, rau muống xào tỏi, bún Huế, mì Quảng... và ngoài ra lại còn có cả nhiều loại món ăn của người Hoa.
Ăn sángNgay tại khu Hòa Bình có các quán đã trở nên quen thuộc với người dân thành phố hoa như phở Tùng, phở - cơm tấm Bắc Hương (gần kế cà phê Tùng), bún bến xe Tùng Nghĩa (sau lưng khu Hòa Bình), phở Hiếu (kế bên khu Hòa Bình). Nhưng nếu ở các đường phố khác không gần trung tâm thì người dân Ðà Lạt thích ăn sáng ở phở Hoàng Văn Thụ, phở Quang (Hà Huy Tập), phở Hà Nội trên dốc đường Hải Thượng Lãn Ông. ở gần ngã tư Phan Chu Trinh thì nên đến phở Vi (góc Trần Quý Cáp với Nguyễn Du). Phở ở Ðà Lạt rẻ hơn (phở ngon chỉ từ 10.000đ - 12.000đ/tô) và "chén" đã hơn so với ăn ở nơi khác vì xứ lạnh ăn nóng khi tô phở đang bốc khói và vì có rau tươi, ngon.
Ðối với du khách ở Sài Gòn lên thì nhiều năm nay đã quen với quán bún 44 Hùng Vương (bà già tóc bạc) và một quán bún Huế khác là bún Công (nằm trên đường Phù Ðổng Thiên Vương - trên đường đến khu du lịch Thung lũng Tình yêu). Trước đây, món bún Công còn giữ được nét đặc trưng của Huế là rất cay nhưng dần dần để phù hợp với thị hiếu đã ít cay hơn nhưng nếu là bạn là người sành ăn cay thì nên dặn người phục vụ cho thêm ớt. Giá một tô bún Công là 12.000đ, tô đặc biệt 15.000đ nhưng quả là xứng "đồng tiền bát gạo" và du khách có thể ăn trưa bằng một tô bún đặc biệt là đủ.
Ðối với khách bình dân thích ăn mì Quảng thì nên đến đường Nhà Chung - nơi có 2-3 quán mì Quảng ăn được và vào buổi sáng rất đắt khách (chủ yếu là dân Ðà Lạt đến ăn).
Nếu là người thích các món ăn Trung Hoa thì du khách hãy ghé đến quán mì Hoành thánh, 217 đường Phan Ðình Phùng (gần ngã ba chùa Linh Sơn) hoặc quán Vĩnh Lợi ở cuối dốc Duy Tân du khách sẽ được phục vụ chu đáo. Buổi trưa, gần quán Như ý có quán ăn Tài Ký với các món cơm xào, vịt tiềm, óc heo tiềm, chân gà tiềm hấp dẫn để du khách tăng thêm sinh lực sau những lúc lên dốc, xuống đồi mệt nhọc. Từ buổi trưa, một quán Tài Ký khác ở đường Bùi Thị Xuân cũng đã mở cửa sẵn sàng phục vụ du khách sành ăn cho đến chiều. Giá một tiềm thuốc bắc ở Ðà Lạt khá rẻ : từ 35.000 - 50.000đ tùy theo món.
Nếu thích nơi yên tĩnh, có phong cảnh đẹp thì cũng có thể đến quán Bích Ðào (đường Triệu Việt Vương, ngay dốc lên dinh Bảo Ðại). ở đây có phục vụ món Bò né chất lượng không thua kém các quán nổi tiếng ở TP.HCM. Ăn sáng ở Bích Ðào có cái tiện là uống cà phê luôn tại chỗ và quán luôn sẵn các loại nhạc tuyển dành cho khách sành nhạc, nhất là nhạc cổ điển, hòa tấu không lời.
Bánh canh Xuân An cũng trên đường Nhà Chung vào buổi chiều có món ăn đặc sản của Ðà Lạt là bánh canh Xuân An (số 15 Nhà Chung, ÐT : 827690). Quán bánh canh này đã là một địa chỉ quen thuộc của người dân thành phố hoa từ hàng chục năm nay và đã đến thế hệ thứ 2. Ðặc điểm khác biệt của bánh canh Xuân An so với bánh cánh các nơi khác là đậm đặc hơn, hơi béo hơn và có cả bánh canh giò.
Một đặc điểm của du khách khi vào ăn lúc mùa du lịch cao điểm, nhất là các quán ở ngay trung tâm thành phố là phải hỏi giá cả trước đề phòng một vài quán có thói quen "chặt đẹp" khách.
Ăn trưaÐối với các du khách đi đoàn lớn, thích ăn uống theo kiểu bình dân vừa hợp khẩu vị, vừa rẻ tiền thì không còn chỗ nào lý tưởng hơn bằng ở hàng ăn trên chợ lầu Ðà Lạt. ở đây có đầy đủ các món ẩm thực bình dân như bún, cháo đến cơm, phở, bánh cuốn... với giá rất bình dân 5.000đ - 6.000đ/đĩa và với 5.000đ đã có thể xong bữa. ở đây cũng có cỏ các món cơm, phở chay phục vụ các khách đi hành hương với chất lượng tương đương đồ mặn nhưng giá cả có rẻ hơn. Hay quanh chợ Ðà Lạt cũng có một vài quán cơm bình dân phục vụ cơm trưa với giá 5.000đ - 7.000đ/bữa.
Du khách cũng có thể dạo quanh khu vực bến xe Tùng Nghĩa (nằm góc đường Nguyễn Văn Trỗi và Phan Bội Châu để tìm đến các quán ăn "rất bình dân" dành cho người lao động với giá 10.000đ/đĩa cơm và 15.000đ/phần.
Nếu đi xe từ 12 chỗ trở xuống đến nhóm 3 - 4 người muốn ăn cơm "công chức" thì chịu khó tạt xuống đường Hùng Vương trước Phòng Cảnh sát giao thông có 2 quán cơm luôn đông khách vào buổi trưa phục vụ công chức và người lao động. Ði quá 200m cũng có 3 quán côm bình dân khác mà khá nhất là quán Hà. Giá một phần cơm ở đây chỉ từ 8.000đ - 10.000đ với 3 món hẳn hoi là canh, rau và món mặn. Ðiểm đặc biệt ở các quán ăn trên đường Hùng Vương này là đều có món dưa, cà pháo và mắm nêm.
Ðối với du khách ở các khách sạn trên đường 3/2, Nguyễn Văn Cừ, Hải Thượng Lãn Ông có thể đến quán cơm bình dân dành cho người lao động ở góc đường Nguyễn Văn Cừ - 3/2 với giá 7.000đ/đĩa.
Sang trọng hơn thì đã có các nhà hàng ở ngay đường vào chợ như Nam Ðô (( : 824550), Như Ngọc (( : 822651), Hải Sơn (( : 827252) đều ở ngay đường vào chợ Ðà Lạt và một số nhà hàng ở đường Phan Ðình Phùng như Phượng Hoàng (81 Phan Ðình Phùng, ( : 822773), nhà hàng Cẩm Ðô (81Phan Ðình Phùng, ( : 822732), nhà hàng Tân Huê Ðô (số 27/2 đường Hoàng Diệu, ( : 826848). Quán Tân Huê Ðô có món dê giả cầy thuộc loại nhất, nhì phố núi và giá cả cũng thuộc loại vừa vừa phải chăng. Trước đây quán ở đường Phan Ðình Phùng, từ ngày dời về đường Hoàng Diệu dù trong hẻm vẫn đắt khách hàng nhờ giá cả và chất lượng. Hoặc du khách có thể ghé nhà hàng Vạn Huê Lầu số 22/2 Trần Phú (( : 824794) với vị trí khá đẹp lại có Karaoke sân khấu cùng đội ngũ tiếp viên trẻ đẹp lịch sự.
Một địa chỉ rất quen thuộc của giới ẩm thực, nhất là khách nước ngoài (khách "ba lô") là nhà hàng Long Hoa, số 6 đường 3/2, ( : 822934 và Nhà hàng Thanh Thanh số 4 Tăng Bạt Hổ, ( : 821836 - 829158. Cả hai nhà hàng này đều nằm ngay khu trung tâm Hòa Bình.
Muốn ăn cơm niêu cùng các món ăn Nam Bộ thì đến Như Ngọc 2, số 19/8 Hồ Tùng Mậu (( : 833999) sau lưng Bưu điện trung tâm Ðà Lạt) với một vị trí đẹp nhìn ra khu trung tâm chợ và với các cô phục vụ áo bà ba duyên dáng.
Muốn thưởng thức các món nướng thì hãy đến quán Sapa (5 Hải Thượng, ( : 835760). ở đây có hàng chục món nướng với cách ướp gia vị mang âm hưởng vùng núi phía bắc Sapa , giá cả cũng không quá mắc với 35 - 40 ngàn/đĩa nướng cho 4 người. Buổi sáng, tại đây cũng có phục vụ ăn sáng nhẹ. Phòng ốc được thiết kế theo kiểu nhà sàn cách điệu của vùng núi Tây Bắc và Tây Nguyên.
Một điểm ăn trưa và ăn tối không thể không nhắc đến là quán ăn Như Ý ở ngay gần rạp Giải Phóng (số 143B đường Phan Đình Phùng, ( : 823770). Nếu từ khu Hòa Bình chỉ cần xuôi dốc Trương Công Định là đến. Các món ăn ở đây khá đa dạng (có thể kêu phần và kêu món), chất lượng khá, giá cả vừa phải và đã được du khách các tỉnh “chấm” từ nhiều năm nay hoặc quán Suối Mơ (17 Nguyễn Văn Trỗi, ( : 823022).
Đối với các du khách muốn “lai rai” tí chút với bạn bè thì nên chọn món “lẩu dê” để được thưởng thức các món rau xanh của Đà Lạt. Rẻ nhất, chất lượng nhất là quán dê Ngân (số 32C Hai Bà Trưng, ( : 823808), sau đó là quán Phú với các món dê trên đường Hoàng Diệu hay một số quán nhậu bình dân ở đường Lê Quý Đôn (khu Ba Toa, cách chợ Đà Lạt hơn 1 km (và rất gần phía đường 3/2, Nguyễn Văn Cừ). Chỉ với 40.000đ – 60.000đ, đã có làm một buổi hàn huyên cho 3 – 4 người (không tính tiền rượu, bia).
Nếu ở khu vực gần hồ Than Thở, gần ngã tư Phan Chu Trinh thì nên đến quán dê ở số 05 Hồ Xuân Hương (( : 824197), đây là quán đã có thâm niên với các món dê, rượu tiết dê nhưng giá có “cứng” hơn một chút.
Một món ăn có thể gọi là đặc sản thứ thiệt của Đà Lạt không thể quên là món Atisô hầm giò heo. Đây là loại thuốc bổ, loại món ăn có tác dụng như một loại thần dược sẽ giúp du khách ngủ ngon, lợi tiểu, mát gan tăng thêm sức khỏe khi nghỉ dưỡng tại Đà Lạt. Nhưng món này chỉ có ở các nhà hàng và chỉ ngon khi vào trúng mùa Atisô (từ Nôen đến đầu mùa hè năm sau).
Ở Đà Lạt, muốn dùng hải sản tươi sống thì đã có nhà hàng Hoa Lê số 1 Nhà Chung (( : 833399), đây là một trong số ít nhà hàng chuyên phục vụ các món hải sản tươi sống.
Đối với khách thích món nướng có thể đến nhà hàng Sapa (5 Hải Thượng, ( : 835760), ở đây có phục vụ món cơm lam truyền thống của người Thái vùng Tây Bắc.
Ăn khuyaSau một ngày đi tham quan dã ngoại và sau một buổi tối đi dạo bên bờ hồ Xuân Hương, du khách cần ăn khuya một chút có thể ghé qua hẻm ấp Ánh Sáng ở ngay bờ hồ để tìm một tô bún Huế cay cay (10.000đ/tô) vì dân ở hẻm này đại đa số là người Huế) và một số món khác như cháo vịt, mì quảng.
Ngay cạnh khu Hòa Bình (hẻm đường Tăng Bạt Hổ) cũng có các quán phở ăn được phục vụ người dân Đà Lạt và du khách đến 12 giờ đêm. Đà Lạt là thành phố vườn đặc thù nên các quán ăn thường đóng cửa sớm hơn các nơi khác, do đó chắc ăn nhất là nên đến xung quanh khu Hòa Bình.
Nếu ăn phở thì ghé vào đường Tăng Bạt Hổ có 2 tiệm phở lớn mở cửa rất khuya; có hôm tới 2 giờ khuya vẫn còn bán. Nếu thích ăn miến gà thì nên đến quán ở số 24 đường Nguyễn Chí Thanh, (( : 823578, gần khách sạn Ngọc Lan). Quán miến gà này chỉ bán vào ban đêm và được dân Đà Lạt rất tín nhiệm trong vài năm gần đây.
Đêm Đà Lạt thường rất lạnh, đặc biệt là vào dịp đầu và cuối năm nên rất ít quán mở cửa suốt đêm, ngoại trừ khu “chợ ăn”. Có lẽ do đặc điểm này nên người ta đặt cho nó cái tên chợ Âm phủ.
Uống café ở đâu?Có thừa quá không khi đặt ra câu hỏi này khi hầu như quanh thành phố đều có thể gọi được một ly cà phê ? Xin thưa đối với dân nghiền cà phê thì không thừa bởi đối với người hay uống cà phê chất lượng, giá cả, vị trí luôn được nhắm tới.
Thường du khách luôn có sở thích được ở gần, được đi chơi ở khu trung tâm Đà Lạt nên phần đông cũng thích uống cà phê sáng hay tối ở quanh khu trung tâm Hòa Bình. Ở các đường gần chợ Đà Lạt như Nguyễn Chí Thanh, Phan Bội Châu, Trương Công Định hay Nguyễn Văn Trỗi đều có khá nhiều quán cóc dành cho dân lao động Đà Lạt, đặc biệt là khu vực quanh bến xe Tùng Nghĩa (gồm đầu 2 đường Phan Bội Châu và Nguyễn Văn Trỗi). Giá cả rất bình dân với 2.000 – 2.500/ly cà phê đen nóng và nếu có đá thì cũng chỉ khoảng 3 – 4 ngàn đồng/ ly.
“Phố cà phê”. Đối với người thích có vị trí đẹp để ngắm trời đất Đà Lạt (có lẽ phù hợp với phần đông du khách) thì không lý tưởng bằng dãy quán cà phê lưng chừng dốc lên khu Hòa Bình (một mặt quay bên đường Nguyễn Chí Thanh). Giá cả dao động ở mức 5 –6 ngàn/một ly cà phê đen và 7.000đ/ly cà phê sữa. Các loại nước uống cũng nhích hơn một chút do tiền chi phí mặt bằng cao. (Giá ngày lễ và dịp đông khách có thể tăng thêm chút)
Trong ký ức của người yêu Đà Lạt và lên Đà Lạt nhiều lần có lẽ không thể quên được quán cà phê Tùng nằm ở ngay khu Hòa Bình chỉ phục vụ với một loại nhạc cổ điển, hòa tấu dành cho người sành nhạc lại sành cà phê. Chất lượng cà phê ở đây đã được khẳng định từ cách đây hàng chục năm. Du khách nước ngoài cũng hay ghé vào quán này (khách sành cà phê).
Vào ban đêm, nếu muốn có một không gian lý tưởng nữa, du khách có thể ghé tầng thượng của chợ lầu Đà Lạt – nơi đây có nhà hàng với các món nhậu nhưng chủ yếu là bán cà phê, giải khát. Từ đây, khách có thể ngắm nhìn thành phố Đà Lạt đang lên đèn, ngắm những dòng người xe xuôi ngược ra vào chợ ở phía dưới.
Nhưng nếu có thời gian rảo bộ thì nên đến quán Valentin ở đường Hồ Tùng Mậu (bên khách sạn Palace) nơi đây có nhạc tuyển rất hay phù hợp nhiều đối tượng và có vị trí đẹp có thể ngắm tháp ăngten bưu điện vào ban đêm và ngắm một phần phố xá trung tâm vào ban ngày. Hay quán Bích Đào (gần dinh Bảo Đại) có nhạc tuyển và khung cảnh đẹp, yên tĩnh.
Nếu muốn có cảm giác mạnh hơn nữa, khách có thể ghé vào 2 nhà hàng bên bờ hồ Xuân Hương là Thủy Tạ và Thanh Thủy. Ở đây sẽ có món “Cà phê run” khi ngồi ngoài trời vào nửa buổi chiều trở về khuya (run vì lạnh). Đặc biệt lưu ý du khách là do có vị trí “chiến lược” đẹp, diện tích lại nhỏ nên giá cả ở 2 nhà hàng này, nhất là Thủy Tạ có cứng hơn nhiều so với ở ngoài. Nhưng bù lại, vào 2 tối trong tuần nhà hàng Thủy Tạ có phục vụ du khách món “âm nhạc dân tộc” do chính một số nghệ sĩ của Đà Lạt trực tiếp biểu diễn. Hoặc du khách có thể yêu cầu được nghe đàn dương cầm.
Nếu là người từ TP. HCM lên vốn đã quen với thương hiệu cà phê Trung Nguyên thì đã có quán cà phê Trung Nguyên ở dưới dốc đường 3 tháng 2 (tầng trệt và lửng của khách sạn Golf 2).
Đối với người thích ăn kem thì không cần đi đâu xa vì ở ngay “phố cà phê” kể ở trên đã có sẵn quán kem Việt Hưng và kem Ý khá nổi tiếng. Nhưng hy vọng là rất ít du khách đến xứ lạnh mà thèm kem
